یادداشت های سفر به یزد - قسمت اول
ساعت ۱۱:٢٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/۳۱  

آخر هفته  گذشته  ماموریتی  اداری  به  شهر یزد -  شهر بادگیرها -

  داشتم ،  شهری که بخاطر برخی ویژگی هایش خصوصاً  حفظ  بافت

  شهر سازی - معماری  تاریخی  آن  مورد علاقه  بسیاری از هموطنان

 و  گردشگران خارجی  بوده است .

             شهر  بادگیرها                                استان یزد در مرکز ایران

 

استان یزد  بر اساس  سرشماری سال 85  دارای 983052

نفر جمعیت ، 10 شهرستان ،  23 شهر ،  20 بخش و  ١٣١٠٠٠

  کیلو متر مربع  -  چهارمین استان  کشور  بلحاظ  وسعت - 

 است .

* شهر یزد  بر اساس سرشماری سال 85  دارای  423000  

نفر جمعیت ،  سه منطقه شهرداری  و  9900 هکتار  (990 

کیلو متر مربع )  وسعت  می باشد .

 

* تعداد  شهرداران  پس از  انقلاب  یزد - با احتساب فعلی - 9

 

نفر می باشند { و شهرداران پس از انقلاب شهر گرگان   14 

نفر ، با این توضیح که  شهر گرگان  5 شهردار  و 5 سرپرست 

 را  در 10 سال فعالیت شوراها  (که 3 سرپرست و 4 شهردار

در دور دوم شوراها بود ه )   تجربه کرده است !

 

و  اما  از سفر :

موضوع  گردهم آیی   همایش ملی توسعه و ارتقاء مدیریت شهری  بوده که

عمده موارد مطروحه بشرح ذیل بوده است :

 

 

  مدیریت بحران شهری ( زلزله و ... ) با تاکید بر بافت تاریخی یزد  -

استفاده  از سازه های سبک  در ساخت و سازها و مزایای  آن  -

بحث  PMS    مدیریت  مرمت و نگهداری   آ سفا لت  و حفار یها -

اهمیت و نقش GIS  در مدیریت شهری  و سیستمهای اطلاعات شهری - 

 

-  اولین ویژگی شهر  که  در اولین نگاه  آنرا  از سایر شهرهای ایران

متمایز می سازد  یکنواختی  و تناسب بافت شهر سازی و معماری در

کل شهر و حفظ  بافت تاریخی  آن - علیرغم همه مسائل ومحدویت

های  آن و از طرفی تغییر و تحولات سالهای اخیر در حوزه شهر سازی

 و معماری و حاکمیت روز افزون الگوهای غریب المنظر و غولهای آهنی

 خصوصاً در شهرهای بزرگ - می باشد  که می توان آنرا نمونه ای از

اصل هویت شهری و شناسه  فرهنگی - تاریخی دانست .

 همین خاصیت است که مایه افتخار به فرهنگ و تاریخ یزد و بالیدن

برای شهروندانش بوده و  توجه و جاذبه ای ویژه برای علاقمندان حوزه

فرهنگ و تاریخ ( اعم از داخلی وخارجی) را  فراهم می کند.

 

                                   نمایی از شهر یزد

 

 - قطعاً حصول  این مهم حاصل تعاملی  سازنده  و  دو سویه از سوی مسئولین و مردم رمز موفقیت در عموم عرصه های اجتماعی - بوده 

و ارزش ها و مزیت های اجتماعی و اقتصادی ( مستقیم وغیرمستقم)

‌امروز  یزد  حاصل اهتمام  درایت و  دوراندیشی  دیروز مسئولین در پیوند

 با همراهی وهمدلی و توجه به ارزشها و علایق مشترک اجتماعی از

سوی مردم  بوده است .

 

- قدم زدن در کوچه و پس کوچه های این شهر برای هر فردی جالب 

 توجه  بوده وحداقل برای مدتی کوتاه  غربت انسان های اسیر مدرنیزه

و محصور در آپارتمانها -  یا به تعبیر یکی از دوستان  اسارتگاهای

اختیاری و رای باز  فاقد  ویژگی های مورد نیاز انسانی واجتماعی

انسان مدرن - را  می زداید.

                             

بوی خاک  و بوی خشت های کاه گلی و سادگی معماری بافت

تاریخی آن در کنار فراغت از بوق  و دود ترافیک  و آهن پاره های

سر به فلک کشیده  و صخره های بتنی  می تواند  پیوند غبار گرفته

انسان با طبیعت را به یاد انسان  آورد .

                             

 

طولانی نکنم  و خلاصه وار  به  جنبه های اجتماعی  زاویه دید

 مدیریت شهری  بپردازم :

 

- تلاش و زحمت برگزار کنندگان  همایش ملی توسعه وارتقاء مدیریت

شهری که  درراستای روند پویایی  فرهنگی- تاریخی  یزدی ها

میباشد  قابل تقدیر است ، اما توان و پتانسیل بالاتری را در شهر و

مجموعه مدیریت شهری گرگان   می بینم  و در برخی جمعبندی ها

و بررسی های مقایسه ای  که  داشته ام  نسبت به  آن  اعتقاد 

 پیدا کرده ام.

 

-مزیت و فرصت بافت تاریخی - علیرغم ویژگی های مثبت فراوانی که

دارد -  بدلیل برخی مسائل ومحدویت ها ، از جمله مشکلات زمان بروز

 بحران ( زلزله و)، محدویت عرض معابر و استحکام  بنا ،  همزمان

می تواند بعنوان تهدیدی جدی در مدیریت شهری بحساب آید. حتی در

 مواردی هم می تواند خسارتهای  مشابه بم را در پی داشته باشد، که

 برگزاری این همایش و توجه به بحث مدیریت شهری  در بحران و ارائه

مقالاتی در این باب ، نشان از نگاه  دور اندیشی و آینده نگری مسئولین

شهری  یزد دارد.

از  تفکر و نگاه  استراتژیک  مدیریتی  است که در کنار هر فرصتی ،

تهدیدات  مرتبط را هم همزمان در نظر باشد .

 

- حفظ  کلیت بافت  شهرسازی  و معماری  در عموم  نقاط شهر

رعایت شده  و مختص بافت تاریخی نمی باشد، یکپارچگی معماری و

نماها در اکثر نقاط شهر دیده می شود .درتقویت  این  امر در  ساخت و

ساز اغلب  دستگاههای دولتی  و موسسات عمومی و حتی خصوصی

 ، هماهنگی معماری  و نما  و...  رعایت می شود .

در هتل 5 ستاره شهر هم  تناسب  معماری و نما  و تمایز آن از الگوی

  سایر هتل ها  مشهود  است .

                                              

                                                                                           - در بازدیدی که از نقاط  بالای شهر(بقول معروف اعیان نشین)  داشتم ،  حفظ هویت فرهنگی - تاریخی در بافت (معماری نما-

طبقات و ) شهری  همانند سایر نقاط شهر عموما رعایت شده 

 و این تناسب در کیفیت بالای سطح زندگی و رفاه هم  متجلی است.

 یعنی این قشر نیز با حفظ هویت تاریخی /شهری خود دچار  مد زدگی 

 و الگوهای نامتناسب عصر حاضر نشده اند (هر چند که متاسفانه

بتازگی علائمی از گسستی (هر چند غیر برجسته) در این هماهنگی

  و  انسجام  دیده می شود ) .

  که بنظر میرسد می توان با تعیین   محدوده هایی  مشخص  خارج از

بافت ،  به تناسب نیازها و الزامات موجود ،  از الگوهای متناسب  و

متفاوت هم  استفاده  کرد .

 

- علاوه بر تناسب  و یکپارچگی  معماری یزد ،  تناسب و هماهنگی

ملموسی  بین سایر  شهرهای استان نیز وجود دارد .

-  ادامه دارد ...